Home Over mij Instrument Muziek Bands Lessen Foto's Links Contact Humor

Over mij en Ierse/Schotse traditionele muziek

Inleiding
Mijn interesse voor deze soort muziek is denk ik al vroeg ontwikkeld. Toen mijn ouders vroeger Clannad en Enya draaiden, zat er al iets in die muziek dat mij erg aansprak. Het geluid, de sfeer, de gebruikte toonladders... Ik kan mij nog herinneren dat ik tegen mijn ouders zei dat ik wel doedelzak wilde gaan spelen (in de tijd dat ik nog zat de blokfluiten bij AMV). Dat leek mijn ouders toch niet zo'n goed idee ;-) Dus werd het wat mijn neef ook speelde, accordeon.

Eerst heb ik heel lang gezocht naar de soorten muziek die ik écht leuk vond om te spelen. In eerste instantie kwam ik uit bij klezmer, de muziek van de Joden uit Oost-Europa. Ik had de Budapester Klezmerband eens in het theater gezien en ik was helemaal verkocht. Ik heb toen wat muziekboeken gevonden en heb mij lange tijd met deze muziek vermaakt. Zelfs mijn profielwerkstuk op de middelbare school ging erover. Nog steeds speel ik dit soort muziek met de Gonnagles (zie de bandpagina). Toch miste er in die tijd iets aan mijn muziek maken, maar wat het was kon ik niet precies zeggen...

Mijn kennismaking met Ierse folk
Op een gegeven moment ging ik, na mij lange tijd op de Oost-Europese muziek te hebben gestort, ook eens kijken naar andere soorten folk. Via internet ging ik wat Ierse nummers opzoeken en ook via mijn lerares kreeg ik het één en ander toegespeeld. Toen had ik nog niet direct het gevoel dat dit voor mij dé nieuwe stijl was om me in te verdiepen. Dat moment kwam pas in maart 2004, toen Robert Pfeiffer, een bekende in de Nederlandse Ierse folk-scene, een workshop gaf in de Ierse Traditional Music Bar O'Ceallaigh's in Groningen.

De workshop was simpel: een aantal muzikanten met verschillende instrumenten die een voorliefde hebben voor Ierse muziek, een aantal tunes en een enthousiaste leraar. Maar het mooiste was nog de sessie na de workshop op zondagavond in de kroeg beneden, tussen de andere muzikanten die er al jaren speelden. Ik had tot dan toe bijna alleen nog maar met andere accordeons samengespeeld. Nu zat je daar met zang, violen, banjo's, gitaren, fluiten, uillean pipes en bodhràns. Bovendien had niemand muziekpapier en speelde iedereen uit het hoofd. Er heerste zo'n gezellige en ongedwongen sfeer dan het strakke regime tijdens een repetitie met een orkest dat ik dacht, dit wil ik ook wel elke week.

Ik had echter een paar probleempjes. Ik had nog weinig kaas gegeten van de technieken die je nodig hebt om Ierse tunes te spelen, ik kende sowieso nog geen Ierse tunes en ik speelde ook nooit wat uit mijn hoofd (na tien jaar accordeon spelen, speelde ik misschien een tiental nummers uit het hoofd). Toch trok de muzieksoort en met name de daarbij horende sessie-cultuur mij zo erg aan dat ik besloot om er dan maar gewoon helemaal voor te gaan. Ik ben begonnen en na een jaar kende ik zo'n 50 tunes uit mijn hoofd, zoveel mogelijk opgepikt uit de sessie in Groningen, zodat ik als ik daar op zondagavond zat, zoveel mogelijk kon meespelen met de rest. Nog steeds kies ik op deze manier mijn tunes uit. Ik leer bijna alleen tunes waarvan ik weet dat anderen ze ook kennen. Er zijn er immers duizenden, dus hoe maak je anders een keuze?

Inmiddels is mijn teller blijven steken op zo'n 300 tunes die ik uit mijn hoofd ken. Dat klinkt misschien veel, maar nog steeds zit ik regelmatig op andere sessies dan die in Groningen, waar ik de helft (of meer) niet mee kan spelen, omdat ik er nog nooit van heb gehoord. Maar het gaat ook niet alleen om het sessie spelen. Op een gegeven moment werd ik door de 'kroegband' (een vast aantal sessiemuzikant, waaronder kroegbaas Peter Kelly, die de band Doggy Few vormden), gevraagd of ik mee wilde gaan spelen. Ik heb eerst een tijdje getwijfeld omdat ik in die tijd net een paar jaar in Enschede studeerde en dat ik mij hiermee de verplichting op de hals haalde om veel weekenden naar mijn ouders in Groningen te reizen. Inmiddels zit ik in meerdere Ierse bands (zie bandpagina) en reis ik inderdaad iedere week op en neer...

Hoe kom je zo ver (en verder)
Wat is nu de beste manier om te beginnen met Ierse muziek? Ten eerste, ga luisteren, heel veel luisteren naar bands die goede traditionele Ierse muziek spelen. Een aantal aanraders, ook omdat ze zo verschillen zijn, zijn Altan, Lúnasa, The Chieftains en The Bothy Band (die inmiddels niet meer bestaat, maar wel aan de wieg heeft gestaan van de 'contemporaire traditionele Ierse muziek'). Heel veel sessierepertoire is afgeleid van de tunes die deze bands spelen, dus je leert de melodieën van de tunes al kennen, maar wat nog veel belangrijker is, je hoort hoe het zou moeten klinken. Zodra je dat hoort en je begint er gevoel voor te ontwikkelen, dan begint het werk pas. Dan moet jij namelijk net zo gaan klinken...

En hoe doe je dat dan weer? In Nederland is dat niet makkelijk, aangezien er praktisch geen workshops voor piano-accordeon gegeven worden in Ierse muziek. Ik ben ooit nog eens naar een muziekschool toegegaan, maar daar had de accordeondocent zelfs nog nooit gehoord van Ierse muziek op piano-accordeon. Bovendien is het geen klassiek. Dat werd dus niets. Dan maar de kansen grijpen die er zijn, hoe klein ook. Zo ben ik eens met vrienden naar het toenmalige jaarlijkse Iers/ Schots/ Bluegrass muziekfestival Blue Dew gegaan in Zwolle. Daar gaf Gerry Murray, één van de betere piano-accordeonisten op het gebied van Ierse muziek buiten Ierland, een workshop van (wel) twee uur. Toch ben ik naar aanleiding van die twee uur bijna een jaar bezig geweest met datgene dat ik daar had geleerd te implementeren in mijn spel en in de tunes die ik al kende.

Dat is dus een belangrijke tip, volg alles wat je volgen kan, neem het in je op en ga er vervolgens thuis mee aan de slag. Dit heb ik inmiddels ook een aantal keer gedaan op Iers op Texel, eens in de twee jaar georganiseerd door Loes Bakker, fluitdocent aan de Muziek- en Dansschool Texel. In het eerste jaar heb ik daar les gehad van Gerry Murray, die de samenspelworkshop gaf. Hier ben ik ook uitgenodigd door twee medecursisten om in de band Carritwen (zie bandpagina) te komen spelen. De keer daarna heb ik van één van de talenten op Ierse trekzak (helaas, geen piano-accordeon) Dave Munnelly les gehad. Voor meer workshops op het gebied van Ierse muziek en andere folk, kijk op de website van Stichting Volksmuziek Nederland.

Wat je natuurlijk ook kunt doen, is naar Ierland of Schotland zelf gaan om les te nemen. Ook dat heb ik een aantal keer gedaan. Er zijn heel veel 'summer schools' in Ierland gericht op het overbrengen van de Ierse traditie op het gebied van muziek, dans en het Gaelic (Ierse taal). Zelf ben ik in 2008 naar de South Sligo Summer School in Tubbercurry, Co. Sligo geweest. Het was even zoeken voor een summer school waar ook piano-accordeon werd gegeven (één van de grootste van Ierland, de Willy Clancy Summer School in Miltown Malbay, Co. Clare, heeft bijvoorbeeld geen piano-accordeon workshops). Verder ben ik twee keer naar het Boghill Centre in Kilfenora, Co. Clare geweest. Dit is een perfecte plek om inspiratie op te doen. Je krijgt les van plaatselijke grootheden in de Ierse muziek (van Josephine Marsh op trekzak, bijvoorbeeld) en je leert Ierse muzikanten van over de hele wereld kennen. Bovendien is het er gewoon heel erg leuk.

Ben je benieuwd geworden hoe ik dan eigenlijk speel, kijk dan hier.



<<< TERUG naar MENU
Hoe zie je er zo Iers mogelijk uit...


Mooi blauw is niet lelijk...


Een paar jaar na de workshop treed ik met Robert op in O'Ceallaigh's


Soms kan ik het niet laten...


Boghill Centre vanuit de lucht


Les krijgen in het Boghill Centre